EBU’L –İZ EL CEZERİ ANLATILDI

ŞIRNAKHABER - Şırnak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü"nün düzenlediği söyleşiler dizisinin ilki; Şırnak Üniversitesi Konferans Salonunda gerçekleştirildi. Araştırmacı -Yazar Abdullah Yaşın"ın konuşmacı olarak katıldığı söyleşide ünlü bilim adamı Ebu"l-İz El Cezeri konu edildi. Kendini, birçoğumuzun tanımadığı bu ünlü bilim adamını tanıtmaya ve ismini ölümsüzleştirmeye adayan Abdullah Yaşın, katılımcılara Ebu"l-İz El Cezeri"yi her yönüyle anlattı.
Bilgisayarın temellerini atan alim, fen ve teknik adamı, robot, saatler, su makineleri, şifreli kilitler, şifreli kasalar, termos, otomatik çocuk oyuncakları gibi 60 makinenin mucidi ve dünyanın ilk sibernetik bilgini olan Ebu"l –İz El Cezeri o dönemki icatlarıyla; asırlar sonra bile söyleşiye katılanları hayrete düşürmeyi başardı. Katılımcılar tarafından büyük bir dikkatle dinlenen Abdullah Yaşın konuşmasında; Ebu"l-İz El Cezeri "nin 6 bölümden oluşan eserinden ayrıntılarıyla bahsetti: “Fen ve teknik alanında bir bilim adamı olmakla beraber, mühendis, ressam, sanatkar, hattat ve dünyanın ilk sibernetik alimi, “Elektronik Beyin” in “Kompüter Teknoloji” nin “Otomasyon Sistemi” nin bilimsel gelişmesinin de öncüsü olan Ebu"l-iz El Cezeri"yi “El Cami" Beyne"l-İlm ve"l Amel En Nafi" Fi-Sınnatil-Hiyel” adlı eserinde önsözden başka 50 adet şekil, 55 adet icat ve 15 farklı düzenek yer almaktadır. Eser 6 bölümden meydana gelmiştir: 1. Bölüm: Su Saatleri: Bunlar Binkam (Pingan) denilen su saatleridır. Finkan denilen bir de kandilli su saatleri vardır, saat-ı müsteviye ve saat-ı zamaniye olarak nasıl yapılacağı hakkında 10 şekille belirtilmiştir. (Saat-ı zamaniye: Uzunluğu ne olursa olsun, gece ve gündüzü 12"ye bölmek suretiyle hesaplanan zaman süresi ve bu süreyi gösteren saatler olup, saat süresi devamlı değişmektedir.)
(Saat-ı müsteviye: Bugün anladığımız manada, günü 24"e bölmek suretiyle elde edilen zaman süresi ve bu süreyi gösteren saatlere denir.)
2. Bölüm: Şarap meclislerinde kullanılan otomatik kaplar ve oyunlar. (ŞArap: Arapçada içilecek her şeye denilir. Buradaki anlamı içki değildir.) Yani sofralarda kullanılan otomatik kap ve sürahilerle ilgili düzenlerdir.
3. Bölüm: Hacamat (Kan aldırma ve kan toplama) ve ibriktarlık yapan düzenler.
4. Bölüm: Fıskiyeler, havuzlar ve müzik otomatları .
5. Bölüm: Kuyu ya da Akarsulardan su çıkaran tulumbalar ve kaldırma düzenleri 5 şekil.
6. Bölüm: Birbirleriyle ilişiksi olmayan düzenler. 5 şekil. Bunlar çeşitli saray hizmeti gören makinalar, şifreli kilitler kasalar ve oymacılıktır.”dedi.