BÜTÇE AÇIĞI 31 MİLYAR 336 MİLYON TL OLDU

İHA - 2009 yılı Ocak-Ağustos dönemi bütçe açığı, 31 milyar 336 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu dönemde faiz dışı fazla ise 9 milyar 189 milyon TL oldu.
Maliye Bakanlığı tarafından 2009 yılı Ocak-Ağustos dönemi merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri açıklandı. Buna göre merkezi yönetim bütçesi 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 4 milyar 610 milyon TL fazla verirken, bu yılın aynı döneminde 31 milyar 336 milyon TL açık verdi. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 40 milyar 926 milyon TL olarak gerçekleşen faiz dışı fazla ise, 2009 yılının aynı döneminde 9 milyar 189 milyon TL oldu.
2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 142 milyar 263 milyon TL olarak gerçekleşen bütçe giderleri, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 20,7 oranında artış göstererek 171 milyar 741 milyon TL oldu. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde bütçe giderleri gerçekleşme oranı yüzde 62,7 iken, bu yılın aynı döneminde söz konusu oran yüzde 66,3 oldu. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde bütçe gelirleri 146 milyar 873 milyon TL iken, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 4,4 oranında azalışla 140 milyar 405 milyon TL olarak
gerçekleşti. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 259 milyon 156 milyon TL ödeneğin yüzde 66,3'ü kullanılarak, 171 milyar 741 milyon TL gider gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu gerçekleşme oranı yüzde 62,7 oldu. Personel giderleri, 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında artış göstererek, 37 milyar 747 milyon TL olarak gerçekleşti. Personel giderleri için bütçede öngörülen 57 milyar 211 milyon TL
ödeneğin yüzde 66'sı bu dönemde kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri bu dönemde, 2008 yılı Ocak-Ağustos dönemine göre yüzde 13,1 oranında artarak 4 milyar 554 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu amaçla bütçede öngörülmüş olan 7 milyar 243 milyon TL ödeneğin yüzde 62,9'u kullanıldı. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 13 milyar 150 milyon TL olarak gerçekleşen mal ve hizmet alım giderleri, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 17,2 oranında artarak, 15 milyar 409 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılında mal ve hizmet alım
giderleri için öngörülen 25 milyar 454 milyon TL ödeneğin yüzde 60,5'i bu dönemde kullanıldı. Merkezi yönetim bütçesi sağlık giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6,6 oranında artarak 4 milyar 621 milyon TL oldu.
Bu dönemde kamu personeli için 1 milyar 660 milyon TL genel tedavi ve ilaç gideri yapıldı. Yeşil kartlıların tedavi ve ilaç giderleri ise 2 milyar 961 milyon TL olarak gerçekleşti. Kamu personelinin tedavi ve ilaç giderleri önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,6 oranında azalırken, yeşil kartlıların tedavi ve ilaç giderleri ise yüzde 11,1 oranında arttı.
2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde cari transferler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,8 oranında artarak 60 milyar 182 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu dönemde cari transferlerin başlangıç ödeneğine göre gerçekleşme oranının yüzde 68,4 olduğu görüldü. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 63 oldu.
2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri için geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62,3 oranında artışla 34 milyar 845 milyon TL transfer yapıldı. Bu artışta, ekonomik gelişmelere bağlı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu'nun prim gelirleri tahsilatındaki yavaşlama etkili oldu. Ayrıca, 2008 yılı Ekim ayından itibaren uygulanmaya başlanan sosyal güvenlik primi, işveren hissesinin 5 puanlık kısmının Hazine tarafından ödenmesi de diğer bir etken oldu. Ocak-Ağustos döneminde bu
amaçla yapılan transfer tutarı 2 milyar 333 milyon TL oldu. Cari transferler içindeki tarımsal destekleme ödemeleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 oranında azalarak 3 milyar 801 milyon TL olarak gerçekleşti. Mahalli idare payları ise bu dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 oranında artarak 10 milyar 696 milyon TL oldu. 2008 yılının Ocak-Ağustos döneminde 7 milyar 775 milyon TL sermaye gideri gerçekleştirilmiş iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 2,8
oranında artışla 7 milyar 996 milyon TL sermaye gideri gerçekleştirildi. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde sermaye giderleri için bütçede öngörülmüş olan 14 milyar 839 milyon TL ödeneğin yüzde 53,9'u kullanıldı. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde sermaye transferleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 oranında azalarak 1 milyar 774 milyon TL olarak gerçekleşti. Sermaye transferleri için bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 62,8'i bu dönemde kullanıldı.
Borç verme giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 37,4 oranında artış göstererek 3 milyar 553 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu amaçla bütçede öngörülmüş olan ödeneğin yüzde 76,2'si bu dönemde kullanıldı. Faiz giderleri 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde 2008 yılının aynı dönemine göre yüzde 11,6 oranında artış göstererek, 40 milyar 526 milyon TL olarak gerçekleşti. Böylece faiz harcamaları için bütçede öngörülmüş olan 57 milyar 500 milyon TL ödeneğin yüzde 70,5'i
bu dönemde kullanıldı.
2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 146 milyar 873 milyon TL olan bütçe gelirleri, 2009 yılının aynı döneminde yüzde 4,4 oranında azalarak 140 milyar 405 milyon TL olarak gerçekleşti. 248 milyar 758 milyon TL olan yıl sonu merkezi yönetim bütçe gelir hedefinin yüzde 56,4'ünün Ocak-Ağustos döneminde gerçekleştirildiği görüldü. 2008 yılı Ocak-Ağustos döneminde 115 milyar 450 milyon TL vergi tahsilatı yapılırken, bu yılın aynı döneminde yüzde 2,3 oranında azalışla 112 milyar 815 milyon TL vergi tahsil edildi
ve yıl sonu bütçe hedefinin yüzde 55,8'i bu dönemde gerçekleştirildi. Vergi türleri itibarıyla 2009 yılı Ocak-Ağustos dönemi gerçekleşmelerine bakıldığında Gelir Vergisi'nde yüzde 1, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nde yüzde 17.9, Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi'nde yüzde 16 ve Damga Vergisi'nde yüzde 1,7 oranında artış meydana geldiği görüldü. Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi'nde yüzde 2.2, İthalde Alınan Katma Değer Vergisi7nde yüzde 22.2, Özel Tüketim Vergisi'nde binde 4 ve harçlarda yüzde 10,3
oranında azalma oldu.