ANKARA'DA ÜÇLÜ SU ZİRVESİ

İHA - Türkiye, Irak ve Suriye çevre ve su bakanlarının Ankara'da bir araya geleceği ''Üçlü Bakanlar Toplantısı'' yapıldı. Iraklı Su Bakanı Rasheed ile Suriye Sulama Bakanı Al Bounni yağmurların azalması ve barajlarda suyun tükenmesinden dolayı Türkiye'den su isteğinde bulundu.
Ankara Rixos Otel'de Türkiye, Irak ve Suriye çevre ve su bakanlarının Ankara'da bir araya geleceği ''Üçlü Bakanlar Toplantısı'' yapıldı. Toplantıya Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Irak Su Kaynakları Bakanı Abdüllatif Jamal Rasheed ile Suriye Sulama Bakanı Nader Al Bounni katıldı. Toplantıda, ''Fırat ve Dicle Nehirleri üzerine uygun görülecek yerlerde ortak ölçüm istasyonlarının kurulması ve mevcut ölçüm istasyonlarının kalibre edilmesi'', ''İki nehir
ile ilgili olarak hidrolojik ve meteorolojik bilgi değişimi ve bu konuda ortak veri tabanının oluşturulması'', ''Fırat ve Dicle nehirlerinden bırakılan suyun mevsimlik olarak izlenmesi'', ''Kuraklık ve iklim değişikliği etkilerinin tespiti'' konuları ele alındı. Iraklı Bakan Rasheed ile Suriye sulama Bakanı Al Bounni Türkiye'den su isteğinde bulundu.
Bakan Eroğlu, Türkiye ile komşuları Irak ve Suriye arasındaki ilişkiler, ortak bir tarihi birikimin getirdiği güçlü kültürel bağlar, kardeşlik ve komşuluk ilişkileri temelinde şekillendiğini hatırlatarak, Türk Halkının, Irak ve Suriye Halkları ile arasındaki ilişkilerin temelinde köklü bir tarihi birikim bulunduğunu söyledi. "Irak ve Suriye'yi misafir olarak değil ev sahibi olarak görüyoruz" diyen Bakan Eroğlu, "Her üç ülkede, bölgeye yönelik hedefleri çerçevesinde ortak idealleri paylaşmaktadırlar ve bu
hedefler sulh ve sükun, istikrarın güçlendirilmesi, refah, ekonomik işbirliği için geliştirilmiş diyalog mekanizmalarıdır. Irak ve Suriye, Türkiye için sadece dost ve komşu bir ülke değil, aynı zamanda çok önemli stratejik ortaklığın bulunduğu ve hemen her alanda karşılıklı münasebetlerimizin hızla geliştiği ülkelerdir. Anılan belge, iki ülke arasındaki başta siyasi, ekonomik, enerji, su kaynakları, kültürel, güvenlik ve askeri alanlar olmak üzere, bütün alanlardaki ilişkilerin mümkün olduğu kadar
geliştirilerek, iki ülke arasında uzun vadeli bir Stratejik Ortaklık kurulmasını hedeflemektedir. Türkiye ile Suriye arasındaki işbirliği de bölgesel barış ve istikrarın tesisi bakımından önem taşımaktadır. Bu çerçevede, Türkiye; bölgesel sorunlar hakkında Suriye'yle istişarelerde bulunmakta ve bu sorunların uluslararası toplumla işbirliği halinde çözümüne katkıda bulunmaya gayret etmektedir" diye konuştu.
Bakan Eroğlu, 3 ülkenin küresel ısınmanın potansiyel etkileri bakımından risk grubu içinde yer aldığını anlatarak, 2007 - 2008 ve 2009 yılları Türkiye ve Türkiye'de bulunan Fırat ve Dicle Havzaları için maalesef son derece kurak geçtiğini hatırlattı. Eroğlu, Türkiye'de bulunan barajlarda aktif doluluk oranının minumum işletme seviyesine düştüğü dönemler olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Irak ve Suriye'yi rahatlatmak ve susuz bırakmamak için enerjiden bile feragat ettik. Su, enerjisi alınarak sizlere veriliyor. 2007 ve 2008 yıllarında suyun Irak ve Suriye açısından ne derece önemli olduğu anlaşılmıştır. Fırat Nehri için; 2001-2008 periyodunda, uzun yıllar ortalama yağış ve akış ortalama değerlerine göre, yıl bazında akım ve yağıştaki azalma ve artışları gösteren diyagramı ekranda görmektesiniz. Fırat Havzası uzun yıllar yağış ortalaması ile 2006-2008 dönemine ait yağış ortalamasının
karşılaştırılması neticesinde; uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 14'lik bir yağış azalması olduğu görülür. Fırat Nehri üzerine barajlar yapılmadan akış değerlerine bakıldığında 1961 Yılı Eylül Ayı ortalaması 156 metreküp /sn gibi minimum bir değer görülmektedir. Dicle Havzası 2008 Yılı değerleri, uzun dönem yağış-akış değerleri ile karşılaştırıldığında; yağışta yüzde 32, akışta yüzde 53 azalma olduğu tespit edilmiştir. Dicle Havzası uzun yıllar yağış ortalaması ile 2006-2008 dönemine ait yağış
ortalamasının karşılaştırıldığında; yüzde 9 periyot azalması olduğu görülür. Tabii ki komşularımızın sıkıntı çekmemesi için enerjiden feragat etmek pahasına Türkiye'nin en büyük rezerv hacmine sahip Atatürk Barajı boşaltılmıştır. Atatürk Barajı'ndaki doluluk oranı yüzde 10 seviyesine düşmüştür."
Bakan Eroğlu, suyun son zamanlarda önemi gittikçe artan önemli bir hayat kaynağı olduğunu belirterek, Suyun kullanıldığı alanlarda mutlaka tasarruf kurallarına uyulması gerekildiğini dile getirdi. Eroğlu, Devlet Su İşlerinin 2003 yılından itibaren özellikle sulama projelerinde kapalı sisteme geçerek su tasarrufunda büyük hamleler gerçekleştirildiğini anlattı. Bakan Eroğlu, 10-11 Ocak 2008 tarihlerinde Şam'da gerçekleştirilen bir önceki "Üçlü Bakanlar Toplantısı"nda alınan karar gereğince; Türkiye'de GAP
Bölgesi'nde, 2008 yılının Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere iki defa eğitim programı düzenlendiğini hatırlattı. Bakan Eroğlu şöyle devam etti:
"Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüzün Şanlıurfa tesislerinde gerçekleştirilen ve her üç ülkeden de uzmanların katılım sağladığı eğitimlerin ilkine Irak ve Suriye'den toplam 35, ikincisine ise toplam 32 mühendis katılım sağlamıştır. Karşılıklı işbirliğinin güzel bir örneği olarak başarı ile gerçekleştirilen bu eğitimlerde; sulama projelerinin planlaması ve projelendirilmesi, sulama tesislerinin işletilmesi ve bakımı, barajların inşa edilmesi ve tarımsal alanda mekanizasyon konuları ön plana
çıkarılmıştır. 23-24 Şubat 2009 tarihlerinde, İstanbul'da yapılan "Üçlü Teknik Komite Toplantısı"nda alınan karar gereğince; her üç ülkenin beğenisine mazhar olan bu tür eğitim faaliyetlerinin önümüzdeki Ekim Ayı'nda, Suriye'nin Rakka kentinde devam ettirilecek olmasından da büyük memnuniyet duymaktayım".

'IRAK VE SURİYELİ BAKAN TÜRKİYE'DEN SU İSTEDİ'
Iraklı Bakan Rasheed, Irak ile Türkiye arasında ilişkilerin her alanda geliştiğini anlatarak, komşu ülkeler olarak üst düzey ziyaretlerin yapıldığını anımsattı. Bakan Rasheed, 3 komşu ülkeler arasında tüm alanlarda iş birliği yönünde gayretler yapıldığını belirterek, 2 yıl içinde su meselesine ele alındığında Irak'ın su sıkıntısı yaşadığını söyledi. Bakan Rasheed, geçen yıllara rağmen yağmurların azaldığını hatırlatarak,"Irak'ta yağmurlar yüzde 40 oranında düşmüştür. Su depolama kapasitemiz azalmıytır.
Su azalması ile birlikte Fırat ve Dicle havzaları Irak'a su depolama imkanı olmamıştır. Şu anda su seviyesi yüzde 20 oranında azaldı. Su alanında iş birliği ve yardımlaşmanın geliştirilmesi gerekiyor" diye konuştu. Suyun önemine bir insan olarak inandıklarını ifade eden Bakan Rasheed, Irak'ın Türkiye'den su ihtiyacı olduğunu sözlerine ekledi.
Suriye Sulama Bakanı Nader Al Bounni ise konuşmasında, ortak su kaynaklarını en iyi şekilde kullanılması gerektiğini işrate ederek, Ortak suların insani ve sosyal bir konu olduğunu dile getirdi. Bakan Bounni, Suriye'nin bu yıl su konusunda eksikliğini hissetmeye başladığını anlatarak, şöyle devam etti:
"Türkiye ile 1987 yılında yapılan anlaşmaya göre anlaşılan miktardan daha az su alıyoruz. Suriye olarak Irak halkına Fırat nehrinden yüzde 58 olan su oranını yüzde 96'ya çıkardık. Suriye ve Iraklı kardeşlerimiz olarak daha fazla suya ihtiyaç duyuyoruz. Suyu sevgi vesilesi olarak pakiştirelim. Suriye suyun hayati bir mesele olduğuna inanıyor".